DİKSİYON KURSU

Programın Tanımı:

Programın amacı; Nefes güçlendirme, anlaşılır ses çıkarma, heceleri doğru vurgulayabilme, düzgün cümle kurma, konuşmaları vücut diliyle destekleme ve etkili konuşma planını yapma becerileri kazandıran kişi yetiştirmektir. Program altıı üniteden oluşmaktadır ve süresi toplam 200 saattir. Bu programı başarı ile tamamlayan ve belgesini alan kişi Türkçeyi iyi kullanma ve etkili konuşma becerilerini kazanmış olur.

Programın Uygulanması ile ilgili Genel Açıklamalar

1. Kursiyerlerin her birinin kişisel özellikleri, giriş yeterlilikleri ve öğrenme ihtiyaçları belirlenecek, her kursiyer için bireysel öğretim planı (BÖP) hazırlanacaktır.
2. Her kurs için ünitelendirilmiş yılık plân (ÜYP) ve ders plânı (DP) hazırlanacaktır. Bütün planlarda hızlı öğrenen, geç ve güç öğrenen, zihinsel ya da bedensel özürlü, deneyimli ve deneyimsiz, kadın ve erkek, yaşlı ve genç ile farklı statülerdeki kursiyerler için yapılacak farklı uygulamalara bu planlarda yer verilecektir.
3. Öğretimin yapılmasında öğrenci merkezli öğretime yer verilecek, öğrenmenin öğrenci tarafından gerçekleştirildiği dikkate alınacak, aktif öğretim stratejileri öğretimde esas alınacaktır. Temel becerilerin kazandırılmasında ve geliştirilmesinde davranışçı öğretim esas alınırken daha ileri düzeydeki bilgi ve becerilerin kazandırılmasında bilişsel öğretim stratejilerine yer verilecektir.
4. Kursiyerlerin bireysel gelişimleri esas alınırken, sosyal gelişimleri de dikkate alınacak, bu amaçla probleme dayalı öğrenme, işbirliğine dayalı öğrenme, grup çalışmaları gibi stratejilere de yer verilecektir.
5. Öğretim materyallerinin seçiminde görsel, işitsel öğretim materyalleri ile dokunmaya dayalı öğretim materyallerinin seçimine özen gösterilecektir. Kursta kullanılacak öğretim materyalleri öğretmen tarafından belirlenecektir.
6. Öğretim etkinliklerinin belirlenmesinde, öğretimin amacı, öğretim sürecinin gerekleri ve çoklu zeka esas alınacaktır.
7. Öğretimin yapılması sırasında mümkün olduğu kadar planlara sadık kalınacak, zaman içinde değişen ihtiyaç, imkan ve şartlara bağlı olarak gerekli değişiklik ve düzenlemeler yapılacaktır.
8. Öğretim süreci boyunca sürekli değerlendirmeler yapılacak, bireylerin öğrenmeleri ile ilgili eksiklikler ve yanlışlıklar zamanında fark edilecek gerekli düzeltici ve tamamlayıcı öğrenme etkinlikleri devreye konulacaktır.
9. Öğretim sürecinin sonunda öğrencinin başarısı uygun ölçme araçları ile ölçülecek ve değerlendirilecektir. Bilişsel alandaki öğrenmeler için gerektiğinde kağıt kalem testlerine yer verilecektir. Ancak öğrencinin gerçek performansı iş ve performans testleri ve bu bağlamda hazırlanacak olan kontrol listeleri ile ölçülecek ve değerlendirilecektir. Bu değerlendirmelere ek olarak öğretim sırasında oluşturulmuş olan öğrenci dosyaları (portföy) da değerlendirmenin ayrılmaz bir parçası olarak kullanılacaktır.
10. Bu program 15 kişilik bir öğrenci grubu, alanında uzman bir öğretmen, bu öğretimi yapmak için yeterli sayıda alet, makine ve teçhizat ve gerekli malzemenin bulunduğu; öğretim materyallerinin ya hazır ya da ilgili halk eğitim merkezinde üretilebileceği varsayılmıştır. Bu varsayımın geçersiz olduğu durumlarda öğretmenler gerekli bazı değişiklik ve düzenlemeler yapabilirler. Yine öğretim üniteleri belirlenirken mesleğin ya da işin yapılma süreci esas alınmıştır. Bu sıraya uymak esastır. Ancak bu süreci etkilemeyecek ünitelerin öğretiminde ünitelerin sıralamasında gerekli değişiklikler yapılabilir.

Genel Amaçlar:
Diksiyon eğitimi ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer :

Nefesini güçlendirebilecektir.
Anlaşılır ses çıkarabilecektir.
Heceleri doğru vurgulayabilecektir.
Düzgün cümle kurabilecektir.
Konuşmaları vücut dili ile destekleyebilecektir
Etkili konuşma planı yapabilecektir.


Ünite Dağılım Tablosu

Ünite Adı Süresi
(Saat)
Nefes Güçlendirme 30
Anlaşılır Ses Çıkarma 30
Heceleri Doğru Vurgulama 40
Düzgün Cümle Kurma 40
Konuşmaları Vücut Diliyle Destekleme 30
Etkili Konuşma Planı Yapma 30
Toplam 200

Ünite 1. Nefes Güçlendirme

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarıyla tamamlayan her kursiyer:
Diyaframdan kontrollü soluk alabilecektir.
Konuşmada söz noktalaması kullanabilecektir.
Durak yerlerine uyabilecektir.
Nefesini tutumlu kullanabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Ses organları-diyaframın kullanılması
Boğaz, dil, çene, dudak ve diyafram tanımı
Diyaframın yeri ve işlevi
Diyafram hareketleri
Soluk alma - durak-solunum
Soluk alma kuralları
Tonlama
Durak yerleri
Nefes kullanma teknikleri
Ünitenin Etkinlikleri:
Nefes güçlendirme ile ilgili bilgileri sunma/edinme
Nefes güçlendirme ile ilgili işlem basamaklarını yaparak gösterme
Diyaframdan kontrollü soluk alma
Konuşmada söz noktalamasını kullanma
Durak yerlerine uyma
Nefesini tutumlu kullanma

Ünitenin değerlendirilmesi:
Nefes güçlendirme kontrol listesi

Ünite 2. Anlaşılır Ses Çıkarma

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarıyla tamamlayan her kursiyer:
Yuvarlak, düz ünlüleri ve ünsüzleri doğru söyleyebilecektir.
Yuvarlamayı ve ağız tembelliğini tekerlemelerle giderebilecektir.
Aksiyonu hızlandırabilecektir.
Zor söylenişleri başarabilecektir.
Farklı durumlara uygun ses tonlayabilecektir.
Yazı ile konuşma arasındaki farkı açıklayabilecektir.
Ünitenin İçeriği:
Türkçenin ses yapısı, Ünlü ve Ünsüzler
Sesin tanımı
Türkçedeki sesler ve harfler
Tüm sesli harfler ve söyleniş özellikleri
(R-Ş) doğru söylenmesi
(R-L), (S-Ş), (K-G), (Ğ-G) ve (J-C) ünsüz kusurları
Şleme, ıslıklama kusurları
Diyalekt kusurları
Söyleniş, boğumlama, dil, dudak ve ağız kullanımı
Ağız boşluğu ve rezonansın tanımı
Ünlü ve ünsüzlerde dudak, dil ve ağız kullanımı
Yuvarlama ve ağız tembelliği
Boğumlamanın anlaşılırlığı
Sesin niteliği, karakteri ve tonlama
Aksiyonu ve anlama göre ses
Duyguya ve konuya göre ses
Sağdeyi sözcükleri ve cümlede değer sözcükleri
Sesle abartı, küçümseme, önemseme, duygu ve final
Aksiyon ve ses olayları
Konuşmanın yazıdan farklılıkları
Konuşmadaki ses değişiklikleri
(Yor-en) eklerinden kaynaklanan ses daralması
Sert ünsüzlerin yumuşatılması
Dar ünlülerde hece düşmesi
(G-H-Y) gibi zayıf ünsüzlerin hafifliği
Sözcükler arasında ulama ve hız
Çift ünlülerin kaynaştırılması

Ünitenin Etkinlikleri:
Anlaşılır ses çıkarma ile ilgili bilgileri sunma/edinme.
Anlaşılır ses çıkarma ile ilgili işlem basamaklarını yaparak gösterme.
Yuvarlak, düz ünlüleri ve ünsüzleri doğru söyleme.
Yuvarlamayı ve ağız tembelliğini tekerlemelerle giderme.
Aksiyonu hızlandırma.
Zor söylenişleri başarma.
Farklı durumlara uygun ses tonlama.
Yazı ile konuşma arasındaki farkı açıklama.

Ünitenin değerlendirilmesi:
Anlaşılır ses çıkarma kontrol listesi

Ünite 3. Heceleri Doğru Vurgulama

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarıyla tamamlayan her kursiyer:

Sözcükleri anlamına göre vurgulayabilecektir.
Vurguda diyalekt yanlışlıklarını giderebilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Hecelerin doğru söylenişi ve vurgusu
Sözcük, cümle, sağdeyi ve ayrım vurgusu
Uzun (A-İ) vurgusu

Diksiyon kusurları ve düzeltilmesi
Yanlış tonlama
Yanlış vurgulama
Sesi yanlış kullanma
Diyalektten kaynaklanan yanlış vurgu ve ünsüzler
(J-C), (G-Ğ), (K-G), (S,Ş) ve (R-L) karışıklığının giderilmesi
Çift ünlülerin kaynaştırılması

Ünitenin Etkinlikleri:
Heceleri doğru vurgulama ile ilgili bilgileri sunma/edinme
Heceleri doğru vurgulama ile ilgili işlem basamaklarını yaparak gösterme
Sözcükleri anlamına göre vurgulama
Vurguda diyalekt yanlışlarını giderme

Ünitenin değerlendirilmesi:
Heceleri doğru vurgulama kontrol listesi

Ünite 4. Düzgün Cümle Kurma

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarıyla tamamlayan her kursiyer:

Biçim bakımından düzgün cümle kurabilecektir.
Mantık bakımından düzgün cümle kurabilecektir.
Yabancı sözcükleri doğru okuyabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Türkçenin özellikleri ve kuralları
Hece ve sözcük özellikleri
Yazım kuralları
Ses olayları
Türkçenin güzelliği ve ana dil bilinci
Anlatım bozuklukları
Türkçeyi doğru kullanma
Cümlenin biçim ve teknik bozukluğu
Cümlenin mantık yönünden anlatım bozukluğu
Yabancı sözcükler
Okunuşları

Ünitenin Etkinlikleri:
Düzgün cümle kurma ile ilgili bilgileri sunma/edinme
Düzgün cümle kurma ile ilgili işlem basamaklarını yaparak gösterme
Türkçeyi doğru kullanma ve düzgün cümle kurma
Mantık bakımından düzgün cümle kurma
Yabancı sözcükleri doğru okuma

Ünitenin değerlendirilmesi:
Düzgün cümle kurma kontrol listesi

Ünite 5. Konuşmaları Vücut Diliyle Destekleme

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarıyla tamamlayan her kursiyer:

Anlatılanları jest, mimik ve vücutla canlandırabilecektir.
İkili diyalog ve bireysel anlatım çalışmaları yapabilecektir.
Şiiri etkili bir şekilde okuyabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Vücut dili ve imaj
Konuşurken bedenin anlamı
Jest ve anlamları
Mimik, yüzde imaj, anlatılanla yüz ve bakış uyumu
Anlatım
Tanımı
Çeşitleri
Şiir okuma ve yorum
Şiir okumada kurallar
Ölçü, uyak ve şiirin söz müziği
Şiirde durak, soluk, vurgu, sesi kullanma ve yorum

Ünitenin Etkinlikleri:
Konuşmaları vücut diliyle destekleme ile ilgili bilgileri sunma/edinme
Konuşmaları vücut diliyle destekleme ile ilgili işlem basamaklarını yaparak gösterme
Anlatılanları jest, mimik ve vücutla canlandırma
Sempatik, doğal, güvenli ve güler yüzlü bir imaj kazanma
İkili diyalog ve bireysel anlatım çalışmaları yapma
Şiiri etkili bir şekilde yorumlama

Ünitenin değerlendirilmesi:
Konuşmaları vücut diliyle destekleme kontrol listesi

Ünite 6. Etkili Konuşma Planı Yapma

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarıyla tamamlayan her kursiyer:

Konuşma çeşitlerine göre plan yapabilecektir.
Konuşmasını etkili bir şekilde sunabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Konuşma sanatı
Hazırlık
Planlama ve planlama çeşitleri
Konuşma teknikleri
Konuşma çeşitleri
Canlandırma, ortak zemin, ortaksama ve cümle çalımı
Konuşmada sesi kullanma, duraklar, finali kullanma
Spikerlik, sunuculuk ve muhabirlik
Haber okuma
Program, tören sunma
Sunuş çeşitleri, planları ve hazırlık
Haber aktarma, haber yazma ve olay anlatım planı

Ünitenin Etkinlikleri:
Etkili konuşma planı yapma ile ilgili bilgileri sunma/edinme
Etkili konuşma planı yapma ile ilgili işlem basamaklarını yaparak gösterme
Konuşma çeşitlerine göre plan yapma
Örnek konuşma uygulamaları ve düzeltmelerini yapma
Konuşmasını etkili bir şekilde sunma

Ünitenin değerlendirilmesi:
Etkili konuşma planı yapma kontrol listesi




Programın Değerlendirilmesi:
Her ünitedeki ürün ve süreç kontrol listeleri ve kursiyer dosyası esas alınarak kursiyerin başarısı belirlenecektir. Bu bilgilerin ışığı altında programın eksik ve yanlışları düzeltilecektir.
Programda Kullanılacak Araç Gereç Listesi

Araçlar:
Kamera
Mikrofon
Konuşma kürsüsü
Spiker masası
Ses kayıt aracı
Monitör

Gereçler:
Ders notları
Örnek metinler